Zmiany w ADR2009 - część I
Zmiany, które dotyczą największej grupy uczestników przewozu.
1.Informacje wprowadzające
Zgodnie z przyjętą praktyką, znajdującą potwierdzenie w 1.6.1.1 Załącznika A do
Umowy ADR w tzw. okresie przejściowym od dnia 01 stycznia 2009r. do dnia 31 czerwca
2009r. towary niebezpieczne mogą być przewożone zarówno w oparciu o poprzednią jak
i nową wersję przepisów. O wyborze stosowanych przepisów decydują uczestnicy przewozu.
Nowe przepisy obowiązują bezwzględnie od dnia 01 lipca 2009r., chyba że określono
specjalne okresy przejściowe (co zaznaczono w ADR i niniejszym tekście).
W Dzienniku Ustaw numer 27 z dnia 19 lutego 2009r. ukazało się Oświadczenie Rządowe
w sprawie wejścia w życie zmian do załączników A i B Umowy ADR (pozycja 162). Skonsolidowany,
aktualny tekst ADR wydany został jako załącznik do ww. dziennika ustaw. Załącznik
ten nabyć można np. w Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ( www.cokprm.gov.pl).
Niniejsze opracowanie zawiera jedynie najważniejsze informacje dotyczące zmian istotnych
dla podmiotów dokonujących załadunku, rozładunku i przewozu towarów niebezpiecznych.
2.Zmiany
2.1.Zmiany w dokumencie przewozowym
Zgodnie z postanowieniami nowego ADR, zapis określający towar niebezpieczny, przygotowany
na podstawie przepisu 5.4.1.1 powinien być uzupełniany o kod ograniczenia przewozu
przez tunele. Z obowiązku tego można jednakże zrezygnować o ile z góry wiadomo,
że przewóz nie będzie prowadzony przez tunele w których istnieją ograniczenia dla
pojazdów przewożących towary niebezpieczne.
Przykładowy zapis zgodny z nowymi wymogami wygląda następująco:
UN 1263, Farba, 3, III, (D/E)
UN 1072, Tlen, sprężony, 2.2, (E)
Zmianie ulegają również wymogi dotyczące dokumentu przewozowego towarzyszącego przewozowi
na warunkach wyłączenia 1.1.3.6 (ze względu na ilość towarów w jednostce transportowej).
Zlikwidowano obowiązek umieszczania w tego rodzaju dokumencie zapisu o treści „Ładunek
nie przekracza ograniczeń podanych pod 1.1.3.6”. Nadal jednak istnieje obowiązek
podania w takim przypadku zestawienia ilości towarów poszczególnych kategorii transportowych.
Zmiana ta wymusza na kierowcach konieczność uważnego analizowania ilości towarów
podlegających przewozowi i podejmowanie decyzji dotyczącej możliwości skorzystania
z wyłączenia. Dzięki niej jednak wyeliminowane zostaną prowadzące do pomyłek sytuacje,
gdy przewoźnik był w posiadaniu kilku dokumentów przewozowych dotyczących różnych
„części” zawierających adnotację o wyłączeniu, podczas gdy w wyniku
wspólnego umieszczenia ładunku w pojeździe nie istniała już możliwość skorzystania
z wyłączenia.
W przypadku przewozu odpadów podlegających uproszczonej klasyfikacji na podstawie
przepisów 2.1.3.5.5, wprowadzono konieczność uzupełnienia nazwy w liście o zapis
„odpad zgodnie z 2.1.3.5.5” np. UN 3263, Materiał ciekły, kwaśny,
nieorganiczny, I.N.O., 8, II, (E), odpad zgodnie z 2.1.3.5.5. W tym przypadku
zwolniono nadawcę z obowiązku uzupełnienia prawidłowej nazwy przewozowej o nazwę
techniczną niezależnie od przypisania przepisu szczególnego 274.
2.2.Instrukcje pisemne i wyposażenie pojazdu.
Nowa wersja przepisów ADR wprowadza zupełnie nowe zasady dotyczące tzw. instrukcji
pisemnych (5.4.3 ADR). W miejsce stosowanych dotąd instrukcji dotyczących poszczególnych
towarów czy grup towarów charakteryzujących się takimi samymi zagrożeniami (instrukcje
grupowe) lub klas (instrukcje klasowe) wprowadzono jeden
ogólnie obowiązujący wzorzec instrukcji. Format i treść dokumentu zostały zawarte
w ADR. Nowa instrukcja ma formę czterostronicową opartą o przedstawienie zagrożeń
i działań wizualizowanych oznakowaniem towarów (nalepki).
Zapewnienie instrukcji jest obowiązkiem
przewoźnika a nie nadawcy jak było wcześniej.
Co więcej – instrukcje te mają być dostępne dla załogi w takich (i tylko takich)
językach, aby jej członkowie byli w stanie je przeczytać i zrozumieć. Odpada więc
obowiązek posiadania instrukcji w językach kraju nadania, docelowego i krajów tranzytowych.
Załoga pojazdu ma obowiązek uzgodnienia i rozpoznania zagrożeń, które związane są
z przewożonymi towarami a a także uzgodnić czynności i działania, które należy podjąć
w razie wypadku lub zagrożenia.
Istotnym elementem nowych instrukcji pisemnych jest także lista wyposażenia awaryjnego
i ochron osobistych, które powinny znajdować się w pojeździe. Lista wyposażenia
zmienia się w zależności od tego jakimi nalepkami oznakowane są przewożone towary,
lecz nawet w jej pełnej wersji lista potrzebnych elementów wydaje się być krótszą
niż lista, która zawarta była w większości stosowanych wcześniej instrukcji. Informacje
na temat niezbędnego wyposażenia znajdują się również w znowelizowanym rozdziale
8.1.5 Załącznika B do Umowy ADR.
Wzór instrukcji pobrać można m.in. ze stron internetowych
Komisji Europejskiej ONZ (adres: http://www.unece.org/trans/danger/publi/adr/adr_linguistic_e.htm). Pod podanym adresem znajdują się również instrukcje
w innych językach państw - stron Umowy ADR.
Zaleca się wydrukowanie instrukcji w kolorze, zafoliowanie i umieszczenie na stałe
w pojazdach przewożących towary niebezpieczne. Członkowie załóg powinni zapoznać
się z ich treścią i umieć zastosować się do postanowień zawartych w dokumencie.
Wyposażenie znajdujące się w pojeździe powinno zostać zweryfikowane pod kątem zgodności
z nowymi wymaganiami.
2.3.Tablice ostrzegawcze wykorzystywane do oznaczania pojazdów przewożących towary
niebezpieczne.
Znowelizowane przepisy wprowadzają obowiązek stosowania tablic z cyframi wymiennymi
lub też tablic umieszczanych w ramkach czy kieszeniach spełniających dodatkowe wymagania.
Wymienne cyfry i litery powinny znajdować się w miejscu ich zamontowania niezależnie
od położenia pojazdu. Tablice umieszczone w kieszeniach, ramkach czy przymocowane
do innej tablicy powinny być zabezpieczone w sposób uniemożliwiający ich zginanie
lub obluzowanie się podczas transportu (szczególnie wskutek uderzeń lub niezamierzonych
zdarzeń) (przepis 5.3.2.2.2 oraz 5.3.2.2.5). Podobne zasady stosuje się do nalepek
umieszczonych (przymocowanych) do składanych tablic (przepis 5.3.1.1.6).
Dla powyższych wymagań wprowadzono przepis przejściowy w myśl którego pojazdy zarejestrowane
lub dopuszczone do ruchu po raz pierwszy przed 1 stycznia 2009r. mogą być wyposażone
w tablice niespełniające wyżej opisanych wymagań, do dnia 31 grudnia 2009r. Później
przepisy dotyczą wszystkich bez wyjątku pojazdów.
2.4.Materiały szkodliwe dla środowiska i ich oznaczenie.
Nowy punkt przepisów ADR 2.2.9.1.10 wprowadza obowiązek przeprowadzania oceny wszystkich
towarów niebezpiecznych pod kątem ich szkodliwości dla środowiska wodnego. Ogólnie
za materiały szkodliwe dla środowiska uznaje się materiały ciekłe i stałe, zanieczyszczające
środowisko wodne a także ich roztwory i mieszaniny takich materiałów. Towary szkodliwe
dla środowiska, o ile zapakowane są w opakowania jednostkowe (sztuki przesyłki)
lub opakowania wewnętrzne opakowań kombinowanych o pojemności lub wadze (odpowiednio)
większej od 5 litrów lub 5 kilogramów, powinny być oznakowane dodatkowo nalepką
zgodną z pokazanym poniżej wzorem (o wielkości boku 100mm na 100mm).
Za wyjątkiem towarów klasyfikowanych jako UN 3077 i UN 3082, towary szkodliwe
dla środowiska mogą być przewożone bez dodatkowego oznakowania do dnia 31 grudnia
2010r.
Uwaga! Oznakowanie o którym mowa dotyczy również kontenerów - cystern, MEGC, cystern
przenośnych i pojazdów przewożących towary szkodliwe dla środowiska. W tym przypadku
nalepki umieszczone są zgodnie z ogólnymi zasadami a ich wielkość wynosi 250mm x
250mm
2.5.Oznakowanie strzałkami kierunkowymi opakowań z towarami nadawanymi na warunkach
wyłączenia LQ.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, strzałki kierunkowe, powinny być umieszczane
(o ile jest to wymagane ze względu na zawartość i sposób przygotowania opakowań)
na opakowaniach i opakowaniach zbiorczych zawierających towary niebezpieczne przygotowane
do przewozu na warunkach wyłączenia ze względu na pakowanie w ilościach ograniczonych
(LQ).
2.6.Oznakowanie pojazdów przewożących towary niebezpieczne na warunkach wyłączenia
LQ.
Jednostki transportowe o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton przewożące
towary niebezpieczne nadawane na warunkach LQ powinny być oznakowane z przodu i
z tyłu białymi tablicami z napisem LTD QTY. W przypadku, gdy jednostki takie przewożą
kontenery zawierające towary przewożone na warunkach LQ, ww oznakowanie powinno
znajdować się na wszystkich bokach kontenerów.
Oznakowanie nie jest wymagane:
Przepisy wprowadzają obowiązek podawania przez nadawcę przewoźnikowi informacji
dotyczącej wagi brutto nadawanych do przewozu towarów zapakowanych na warunkach
LQ.
Podane powyżej wymagania wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2011r.
2.7.Wyłączenie dotyczące towarów niebezpiecznych pakowanych w ilościach wyłączonych.
ADR 2009 wprowadza nowe wyłączenie (Excepted Quantities).
Jest to podobnie jak LQ wyłączenie całkowite. Wymaga się jedynie stosowania przepisów
dotyczących szkolenia osób biorących udział w operacjach dotyczących towarów niebezpiecznych
(1.3 ADR), odpowiednich procedur klasyfikacji i przypisywania grup pakowania oraz
określonych wymagań dotyczących opakowań.
Wyłączenie E dotyczy bardzo małych ilości towarów (opakowania jednostkowe o zawartości
od 0 do 30 gramów/mililitrów zależnie od towaru i maksymalna ich zawartość netto
na opakowanie zewnętrzne od 0 do 100o gramów/mililitrów zależnie od towaru).
Towary na warunkach wyłączenia powinny być w odpowiedni sposób zapakowane i oznakowane
znakiem wskazanym poniżej.
Maksymalna liczba sztuk przesyłki na warunkach wyłączenia w pojeździe lub kontenerze
nie powinna przekraczać 1000. Jeśli przewozowi towarzyszy dokument np. CMR to powinien
on zawierać informację: „Towary niebezpieczne w ilościach wyłączonych”.
(w miejscu * należy umieścić pierwszą cyfrę lub numer nalepki wskazanej dla towaru
w wykazie towarów niebezpiecznych, w miejscu ** należy umieścić nazwę nadawcy lub
odbiorcy o ile dane te nie są umieszczone w innym miejscu sztuki przesyłki).
2.8.Wskazanie maksymalnego dopuszczalnego obciążenia przy spiętrzaniu podczas używania
DPPL.
W nowych przepisach wprowadzono specjalne oznakowanie, które powinno być umieszczane
na DPPL i informujące o możliwości spiętrzania tych opakowań (lub zakazie takiego
działania). Oznakowanie to może mieć następującą postać:
W przypadku, gdy DPPL może być spiętrzany stosowany jest symbol pokazany z lewej
strony, który powinien być uzupełniony o odpowiednie wskazanie dopuszczalnego obciążenia
w kg. Jeśli opakowanie nie jest dopuszczone do spiętrzania – stosowany jest
znak pokazany po prawej stronie.
Znaki powinny być naniesione w sposób trwały i mieć wymiar nie mniejszy niż 100mm
x 100mm.
Powyższe przepisy powinny być stosowane do wszystkich DPPL wytworzonych lub naprawianych
czy przerobionych po 1 stycznia 2011r. (Przepis przejściowy 1.6.1.15).
3.Uwagi końcowe.
Niniejsze opracowanie jest I częścią opracowania dotyczącego zmian w ADR, przygotowywanego
dla Klientów firmy DGSA Serwis i ma na celu jedynie zasygnalizowanie zmian. Kolejne
opracowania tego cyklu będą zawierać bardziej szczegółowe omówienie poszczególnych obszarów, które uległy zmianom.