ADR 2011 - Zmiany w obszarze dokumentacji przewozu.

Opracowano na podstawie: ECE/TRANS/WP.15.204

Wielkimi krokami zbliża się 1 stycznia 2011r., a więc moment wejścia w życie kolejnych zmian do załączników do Umowy ADR. Tym razem, zmiany obejmują również zagadnienia dotyczące, w praktyce, każdego przewoźnika i nadawcy. Korekty przewidziano bowiem w dziale 5.4 Załącznika A.

Czy zmiany te mają charakter rewolucyjny? Odpowiedź na tak postawione pytanie powinna brzmieć „Nie”. Są one bowiem głównie konsekwencją zapisów już istniejących w ADR i mają głównie na celu uporządkowanie informacji zawartych w dokumentacji oraz podkreślenie jej wagi.

Jakie są więc najważniejsze zmiany?

ZAPISY STOSOWANE PRZY PRZEWOZIE ODPADÓW

W nowym ADR przewidziana została zmiana przepisu 5.4.1.1.3 dotyczącego zapisów stosowanych w dokumencie przewozowym podczas transportu odpadów. Dotychczasowa forma, nakazująca umieszczenie słowa „ODPAD” przed numerem UN i prawidłową nazwą przewozową została zastąpiona wymogiem, aby słowo odpad zostało umieszczone PO numerze UN a PRZED prawidłową nazwą przewozową. Zgodnie z ADR 2011 będziemy więc zapisywać:

UN 1230, odpad metanol, 3 (6.1), II, (D/E)

a nie jak dotychczas:

Odpad, UN 1230, metanol, 3 (6,1), II, (D/E).

Zmiana pozornie ma charakter „kosmetyczny”. W przypadku, gdy osoba czytająca dokument nie będzie znała języka w którym został on sporządzony (a przecież sytuacja taka może mieć miejsce), nowy zapis okaże się być jednak bardziej uniwersalny.

Oczywiście kwestią do wyjaśnienia pozostaje, czy w polskiej wersji językowej ADR zastosowany zostanie wyraz „ODPAD” czy też, co jest bardziej zgodne z zasadami naszego języka, przymiotnik „ODPADOWY”.

PRZEWÓZ MATERIAŁÓW SZKODLIWYCH DLA ŚRODOWISKA WODNEGO

Wprowadzone 1 stycznia 2009r. przepisy dotyczące oznakowania opakowań i środków transportu zawierających materiały szkodliwe dla środowiska (znakiem określonym w 5.2.1.8.3) znalazły w nowym ADR odzwierciedlenie w zapisach dokumentu przewozowego. Należy nadmienić, że w chwili obecnej nie istnieje prosta metoda sprawdzenia „na drodze”, czy przewożone towary lub przewożący je środek transportu powinien być dodatkowo oznakowany. Oczywiście problem ten nie dotyczy towarów o numerach UN 3077 i UN 3082.

Wskazana „niedoskonałość systemu” została naprawiona w nowej wersji Załącznika A. Zgodnie z brzmieniem nowego przepisu 5.4.1.1.18, w przypadku przewozu obejmującego towary klas 1 do 9 i wymagającego oznakowania opakowań lub środków transportu znakiem „szkodliwy dla środowiska”, w dokumencie przewozowym powinien zostać umieszczony zapis „SZKODLIWY DLA ŚRODOWISKA”. Zapis ten może być stosowany zamiennie z adnotacjami stosowanymi zgodnie z wymaganiami przepisów IMDG, o ile przewóz odbywa się w ramach łańcucha transportowego obejmującego transport morski.

PRZEWÓZ OGNI SZTUCZNYCH O NUMERACH UN 0333, 0334, 0335, 0336

Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem przepisów w przypadku przewozu ogni sztucznych o numerach UN 0333, 0334, 0335 i 0336, w dokumencie przewozowym powinna znaleźć się informacja wskazująca stronę Umowy ADR, której właściwa władza uznała klasyfikację towaru (zgodnie z przepisem szczególnym 645). Informacja ta, w ADR 2011 ulegnie rozszerzeniu o wskazanie identyfikatora właściwej władzy oraz numeru unikalnego numeru procesu sprawdzenia klasyfikacji. Tym samym łatwiejsze stanie się zweryfikowanie prawdziwości podanej w dokumencie informacji.

W ADR2011 sprecyzowano również, że certyfikat potwierdzający klasyfikację nie musi znajdować się w pojeździe podczas przewozu. Powinien być one jednak udostępniany przez nadawcę przewoźnikowi lub instytucjom kontrolnym o ile zajdzie taka potrzeba. Certyfikat lub jego kopia powinien być sporządzony w języku urzędowym kraju nadawcy, a jeżeli nie jest to język angielski, francuski lub niemiecki – również w jednym z tych języków.

OBOWIĄZEK PRZECHOWYWANIA DOKUMENTÓW PRZEWOZOWYCH

ADR 2011 wprowadza nowy przepis 5.4.4 (obecny przepis 5.4.4 otrzyma numer 5.4.5). Zgodnie z jego brzmieniem nadawca i przewoźnik będą mieli obowiązek przechowywania dokumentacji każdej operacji transportowej przez okres nie krótszy niż 3 miesiące.

Praktycznie znaczenie tego przepisu dla przedsiębiorców może być bardzo duże. Wiąże się chociażby z koniecznością wdrożenia odpowiednich procedur przez te podmioty, które do tej pory nie prowadziły skrupulatnej ewidencji przewozów lub też prowadziły ją w oparciu o dokumenty i dane inne niż dokumenty przewozowe.

Należy podkreślić, że obowiązek przechowywania dokumentacji dotyczyć będzie również podmiotów realizujących przewozy wyłącznie na podstawie zasad wyłączenia dotyczącego ilości towarów w jednostce transportowej (1.1.3.6) – więc podmiotów, które nie mają obowiązku wyznaczania doradcy ds. bezpieczeństwa i składnia tzw. sprawozdania rocznego.

ZMIANY W INSTRUKCJI PISEMNEJ DLA KIEROWCY

Z dniem 1 stycznia 2011r. w życie wejdzie szereg zmian do zapisów instrukcji pisemnych. Dotyczą one w w wielu przypadkach charakterystyki zagrożeń dla poszczególnych grup materiałów, umieszczanej w kolumnie (2) tabeli umieszczonej w instrukcji. Wspomnieć można również o wykreśleniu „dodatkowych wskazówek” w przypadku towarów oznaczonych nalepkami 4.1, 8 i 9 nakazujących zapobieganie przedostaniu się uwolnionych materiałów do środowiska wodnego i systemu kanalizacyjnego.

Instrukcje zostały poszerzone o wskazówki dotyczące przypadków oznakowania znakiem „szkodliwy dla środowiska” oraz znakiem dla materiałów o podwyższonej temperaturze. Dwa nowe wiersze, zawierające ww. wskazówki, zostały umieszczone na 4 stronie instrukcji.

Korekty obejmują również informacje dotyczące sprzętu ochrony ogólnej i indywidualnej, przewożonego w pojeździe (4 strona instrukcji). Główna zmiana to wykreślenie zapisu o materiale (tworzywo sztuczne) z którego ma być wykonany pojemnik do zbierania pozostałości. Pozwoli to na stosowanie pojemników wykonanych chociażby z metalu, jeśli będą odpowiednie do przewożonych materiałów (wybór rodzaju opakowania pozostawiono przewoźnikowi).

Należy podkreślić, że uszczegółowieniu uległa również uwaga (c) na stronie 4 instrukcji, ograniczając konieczność posiadania takich elementów wyposażenia jak łopata, osłona otworów kanalizacyjnych czy pojemnik do zbierania pozostałości uwolnionego materiału jedynie do przypadków gdy przewożone są materiały STAŁE lub CIEKŁE oznakowane nalepkami 3, 4.1, 4.3, 8 oraz 9. A więc wożenie łopaty przy przewozie gazu żrącego stanie się nareszcie zbędne ;).

Wskazane powyżej zmiany w zakresie dokumentów nie są oczywiście jedynymi jakie pojawią się w ADR 2011. Wydaje się jednak, że to właśnie one dotyczyć będą największej liczby uczestników przewozu. Część z nich, bez wątpienia, wymaga dostosowania procedur czy też stosowanych wzorców dokumentów. Mimo że do obowiązkowego „wdrożenia” ADR 2011 pozostaje jeszcze bez mała rok (1 lipca 2011r) to może warto pomyśleć o tym już teraz?

Autor: Michał Kokociński, DGSA